Fruit, sapjes en smoothies

Ik merk nogal eens wat verwarring over de SmartPoints waardes van fruit, sapjes en smoothies. Geen nood, hierbij leg ik het nog eens een keertje uit.

FRUIT

Wanneer je een portie fruit ‘onbewerkt’ eet, kost het je geen SmartPoints. Dat weten we allemaal toch? En het maakt niet uit of het een banaan, een appel of een sinaasappel is. Ook suikerrijke fruitsoorten zijn gezond. Fruit is in vergelijking met chips, snoep en chocolade de betere keuze, ook al zitten er veel fruitsuikers in. Daarnaast bevat fruit namelijk ook belangrijke vitamines, mineralen en voedingsvezels. Blijf je daarom op de ‘5 per dag’ richten. Daarmee bedoel ik 3 porties groenten (ca. 300 gr) en 2 porties fruit (ca. 200 gr.) per dag. De calorieën voor deze groente- en fruitporties zitten al in het SmartPoints budget verwerkt.

Vaak bestaat nog het idee dat je voor fruit SmartPoints waarden moet tellen als je er veel van eet. Maar dat is niet zo. Ook bij fruit moet je altijd net zo veel eten totdat je je aangenaam voldaan voelt. Alleen als je niet meer afvalt of als er problemen met het afvallen zijn, moet je bekijken of je te veel fruit eet. Het is belangrijk om te letten op een uitgebalanceerde groente- en fruitverhouding, dus meer groente dan fruit.

Waarom kun je groente en fruit beter niet schillen?

De meeste vitamines, mineralen en secundaire plantenstoffen zitten overwegend in de buitenste laag van groente en fruit. Daardoor worden met de schil veel gezonde voedingsstoffen weggegooid – ook waardevolle voedingsvezels. Groente en fruit moet grondig gewassen, maar indien mogelijk niet geschild worden.

Zijn groenten en fruit uit de diepvries beter dan vers?

Groenten en fruit verliezen na de oogst al snel een groot deel van hun vitamines. Hoe meer tijd verstrijkt, des te hoger is het verlies, bijvoorbeeld door transport en uitstalling in de supermarkt. Diepvriesgroenten en -fruit worden daarentegen relatief snel verwerkt, zodat de vitamines zo veel mogelijk behouden blijven. Zo kunnen deze producten het winnen van veel zogenaamde ‘verse’ producten.

SAPJES

Kun je de aanbevolen groente- en fruitporties ook door sapjes vervangen?

Groente- en fruitsappen kunnen een bijdrage leveren aan de inname van vitamines en mineralen. Het drinken van vruchtensap mag het eten van vers fruit op den duur echter niet vervangen, omdat de voedingsvezels van het verse fruit ontbreken en daardoor ook de verzadiging door het kauwproces bij het eten van vers fruit verloren gaat. Voor fruitsappen moeten SmartPoints waarden worden geteld.

Waarom hebben sapjes SmartPoints waarden?

Onze focus ligt op het eten van fruit en niet op het drinken ervan. Naast de hoge energiewaarde is er nog een andere reden. Fruit verzadigt beter als je het bewust eet en erop kauwt. Stel je een sapje voor die uit 1 komkommer, 1 sinaasappel en 1 appel bestaat. Als je dit sap centrifugeert, is het zo op. Als je alles in stukjes zou snijden en zou eten, zou het niet alleen langer duren, maar zou je ook eerder verzadigd zijn. Daarom geldt: fruit dat tot een sapje wordt verwerkt, heeft een SmartPoints waarde!

SMOOTHIES

Hoe zit het dan met smoothies?

Internationaal wordt er geadviseerd om ook voor smoothies SmartPoints waarden te gaan rekenen. Dit met reden, omdat je het ‘drinkt’. Het fruit dat je ‘eet’, blijft 0 SmartPoints waarden, maar als je het gaat ‘drinken’, wordt geadviseerd per portie fruit de SmartPoints waarde te rekenen.

Hoe gaat dit nu juist in zijn werk?

Online kan je ‘gemixed’ aanvinken en dan worden de SmartPoints waarde automatisch gerekend. Voor cursisten die geen Combi Pas hebben, wordt als algemeen advies 4 SmartPoints waarden per portie fruit (1 appel, 1 handvol bessen) aangeraden. Je lichaam doet er namelijk veel langer over om 1 stuk/portie fruit te verteren, geperste/ gemixte vruchten worden sneller opgenomen. Op de website is het mogelijk om SmartPoints waarden voor sapjes en smoothies te berekenen.

MOES

Hoe wordt verwerkt fruit, zoals appelmoes, berekend?

Of je verwerkt fruit moet berekenen of niet, hangt af of je het product zo koopt of het zelf verwerkt. Alle groente- en fruitsoorten die je zelf verwerkt, hebben ook als eetbaar eindproduct (appelmoes, perencompote) 0 SmartPoints waarden. Voor gekochte producten daarentegen, zoals smoothies, moet wel een SmartPoints waarde worden gerekend, omdat met de hoeveelheid fruit in korte tijd veel energie wordt ingenomen.

GEDROOGD FRUIT

Waarom hebben gedroogde vruchten, zoals pruimen, zo veel SmartPoints waarden?

Vers fruit bevat veel water. Dit water is aan gedroogd fruit onttrokken, maar de calorieën en de voedingsstoffen blijven behouden. Vanwege het lagere watergehalte levert gedroogd fruit bij een bepaald gewicht (bijv. 100 g) meer vitamines en mineralen dan het verse fruit, maar tegelijkertijd stijgt ook het suikergehalte met 60-70 procent. Met 100 g gedroogd fruit krijg je vier tot vijf keer zo veel energie (dus calorieën) binnen dan met dezelfde hoeveelheid vers fruit. Een duidelijk voorbeeld zijn druiven en rozijnen: 100 g druiven bevatten ongeveer 68 kcal, terwijl 100 g rozijnen zo’n 292 kcal bevatten. Gedroogd fruit kan dus doorgaans een gezonde bijdrage leveren aan de dagelijkse inname van deze voedingsstoffen. Daarbij moet je wel in de gaten houden dat de energiewaarde hoog is.